Elly de Waard

KORT BIOGRAFISCH OVERZICHT

Elly de Waard (Bergen N.H. 1940) is in eerste instantie bekend geworden als een van de grondleggers van de Nederlandse popjournalistiek. Van 1968 tot 1986 schreef ze daarover in de Volkskrant en Vrij Nederland. Zij debuteerde laat als dichter, in 1978, met de bundel Afstand.

Als dichter heeft Elly de Waard van meet af aan duidelijk stelling genomen. Ze keerde zich tegen het supremaat van de Vijftigers en pleitte voor meer ruimte voor een lyrische poëzie waarin op directere wijze uiting wordt gegeven aan gevoelens. Tot haar belangrijkste voorbeelden rekende zij dichteressen als Emily Dickinson, Sylvia Plath, Vasalis en Ida Gerhardt. De Nederlandse poëzie moest naar haar mening worden gevitaliseerd door er de agressiviteit en emotionaliteit van de popmuziek in te laten doorklinken.

Belangrijke voorbeelden zijn, behalve dichteressen als Emily Dickinson, Sylvia Plath en Vasalis, de dichters Leopold, Gorter, Nijhoff, Van Geel en wat het buitenland betreft Robert Lowell, Joseph Brodsky en Amy Clampitt.
Met haar derde bundel, Furie (1981), heeft Elly de Waard werkelijk haar eigen stem gevonden: gepassioneerde liefdeslyriek, direct en met grote inzet geschreven. De liefde tussen vrouwen zal vanaf dat moment een belangrijk thema worden. De temperamentvolle uitbarstingen in haar gedichten worden in balans gehouden door een strakke vorm, die in later werk weer losser wordt maar in de zeer geavanceerde metriek altijd aanwezig blijft.
De kracht van Elly de Waard ligt in haar beeldend vermogen en in haar gevoel voor ritme.

In de jaren tachtig werd Elly de Waard actief in de vrouwenbeweging. Voor de stichting Amazone in Amsterdam leidde zij een poëzieworkshop waaruit de groep ‘De Nieuwe Wilden’ ontstond. In 1987 stelde zij een bloemlezing uit het werk van deze dichteressen samen onder de titel De Nieuwe Wilden in de Poëzie. Tevens nam Elly de Waard in die jaren het initiatief tot de instelling van de Anna Bijns Prijs, een tweejaarlijkse onderscheiding voor de vrouwelijke stem in de literatuur.

Een Wildernis van Verbindingen (1986) is haar eerste grote thematische bundel, een sequentie van 82 gedichten, die alle bestaan uit twee coupletten van elk tien regels. Elk gedicht is een momentopname in een reis van en naar een verloren geliefde.
In de jaren negentig verschijnen vervolgens Eenzang (1992), Eenzang Twee(1993) en Het Zij (1996), die tezamen opnieuw het thematisch geheel vormen van een liefdesgeschiedenis. In feite is de eerder gepubliceerde bundel Onvoltooiing (1988) hier al een inleiding op. In tegenstelling tot de gesloten en strakke vorm van Wildernis zijn de Eenzang-bundels volstrekt open en consequent tweeregelig, de gedichten kunnen midden in een zin beginnen en ook weer eindigen. De onderliggende metriek geeft dit gefragmenteerde en rijk geschakeerde geheel een stevige basis.

Eenzang Twee werd genomineerd voor de VSB-poëzieprijs.
Sedertdien verschenen en verschijnen er met regelmaat nieuwe bundels en enkele bloemlezingen. (zie hiervoor elders op deze website)

In de eervolle Rainbow Essential serie kwam in 2008 De Zon is Vrouwelijk uit, een ruime keuze uit haar hele werk, met enkele jaren later een uitgebreide herdruk.
In 2016 verscheen het vuistdikke Het Jasje van David Bowie, Twintig jaar popgeschiedenis, waarin haar belangrijkste besprekingen, interviews en beschouwingen zijn bijeen gebracht.